De schrijver
Els.
Schrijver. Zoeker. Iemand die de weg van overleven naar leven zelf liep.
Ze schreef 34.18 — Gelaagd omdat ze begon te zien wat ze altijd over zichzelf had aangenomen. Dit is haar verhaal, in haar eigen woorden.
Haar verhaal
Mijn moeder schreef het in haar dagboek toen ik werd geboren: vredeskind. Mijn vader noemde me Doortje Dartel. Twee woorden die iets zagen wat ik zelf pas veel later zou leren zien. Ik was de vierde van een grote rij. Twaalf paar klompjes voor de deur.
Mijn ouders gingen vroeg, kort na elkaar, dus zorgen voor de anderen was geen keuze. Het was een vanzelfsprekendheid. Lunchboxen. School. Kerk. Sfeer. Ik hield de boel draaiende. Daar werd door niemand om gevraagd, het was gewoon zo.
In mijn jeugd leefde ik misschien wat in een bubbel. Niet gek ook, met zo'n groot gezin. Er ontstond een wereld van ongeschreven regels en een dynamiek waarin je die regels naleefde en niet bevroeg. Maar er miste iets. Ze gaven geen houvast in een wereld die echt draait. Dus leerde ik, zonder het te weten, mijn eigen houvast te worden. Sterk zijn. Doorgaan. Zorgen. Doen.
Wat ik toen niet doorhad is dat er diep van binnen, onder al dat doen, overtuigingen aan het werk waren. Niet als gedachten die je kunt pakken. Eerder als de lucht die je inademt. Jij telt zolang je nuttig bent. Stilzitten is gevaarlijk. Als jij het niet regelt, gaat het mis. Je eigen gevoel komt later wel. Het waren geen keuzes. Het was gewoon hoe het was, en hoe het was, voelde als wie ik was.
Ik was heel goed geworden in leven dat op overleven leek.
Ik groeide op. Bouwde een leven. Zette koffie, verfde muren, ontving mensen aan mijn tafel. Dat doe ik nog steeds en ik doe het van harte, maar ik begrijp nu beter waarom ik het doe en wanneer het ook een vlucht is. Want actie is makkelijker dan voelen. Een volle agenda is makkelijker dan stilzitten bij wat er eigenlijk in je leeft.
Er kwam een moment waarop ik mezelf niet meer herkende. Huis weg, hart kwijt, niemand meer om echt voor te zorgen. Iedereen was verder gegaan en ik zat daar. In die stilte die ik altijd had vermeden, begon ik voor het eerst echt te kijken. Niet naar wat er buiten me moest gebeuren. Naar wat er van binnen al die jaren had geleefd.
Dat kijken begon bij het geloof. Niet het geloof van mijn opvoeding, dat systeem van regels en oordelen, met een kleine hemel voor een select groepje en een grote hel voor de rest. Iets anders diende zich aan, iets wat al die jaren onder dat systeem had gelegen, wachtend. Mijn man en ik gingen de Bijbel lezen. Echt lezen. Niet op zoek naar regels. Op zoek naar waarheid. Wat ik daarin aantrof heeft me meer dan eens stilgezet.
Want de Bijbel blijkt een verbazingwekkend eerlijk boek te zijn over hoe mensen in elkaar zitten. Over overtuigingen die zich vroeg in ons schrijven en die we vervolgens als waarheid meedragen. Over de vraag waarom we doen wat we doen, ook als we het zelf niet begrijpen. Over het verschil tussen overleven en leven. Over een God die niet op afstand oordeelt. Een God die dichtbij is, precies daar waar het gebroken is. Psalm 34:18. Dat vers heeft onder dit boek gelegen vanaf de eerste zin.
Zien is niet hetzelfde als oplossen. Het is iets kleiner en tegelijk veel groter.
Ik heb dit boek geschreven omdat ik begon te zien. Niet alles en niet in één keer. Ik ben nog steeds iemand die te snel voor anderen klaarstaat voor ze naar zichzelf kijken. Die van aanpakken houdt, maar soms net iets te veel. Die moeite heeft met stilzitten bij wat er van binnen vraagt om aandacht. Maar ik zie het nu. En dat zien is het begin van leven in plaats van overleven.
Dit boek is geschreven voor mensen die functioneren en van binnen toch iets missen wat ze niet goed kunnen benoemen. Voor mensen die al jaren bezig zijn met zichzelf en steeds op hetzelfde punt uitkomen. Voor iedereen die ergens diep van binnen vermoedt: dit kan niet alles zijn. Het kan niet alles zijn. Daar ben ik van overtuigd.
De Bijbel komt in dit boek voorbij. Niet om vroom te zijn. Als levende tekst die iets te zeggen heeft over wie jij van binnen bent. Ik hoop dat je er net zo verbaasd door bent als ik was. En nog steeds ben.
Welkom. Liefs, Els.
Samen kijken
Liever samen kijken?
Els begeleidt ook één op één. Voor wie er iemand bij wil die meekijkt, in losse sessies of een reeks. Rustig, in jouw tempo, en altijd met jou in het midden.